เว็บไซต์
ไฟล์ดาวน์โหลด
เว็บบอร์ด
สื่อมัลติมีเดีย
เอกสารดาวน์โหลด
ปฏิทินกิจกรรม
หมวดหมู่
ข้อมูลติดต่อ
บทความ
ข่าวฟีด
Tags

×

คำเตือน

Failed deleting colorize0b1bf27c4fc329763091878bf05055a6ffffff80548722.png
Failed deleting af5d792fd842b600bcdf31a22006bbbe.css
Failed deleting 55657edfc91f59dff8e3f7f207f274d2.css
Failed deleting 22715122b2a5af38271aeff2d638ad30.js

no alcohol 60“คุณพยาบาลครับ ออกจากโรงพยาบาลครั้งนี้แล้ว ผมจะไม่กลับมานอนรักษาอีกนะครับ ผมมีความตั้งใจอย่างแน่วแน่แล้วครับว่า ต้องเลิกสุราให้จงได้” นั่นเป็นพันธสัญญาจากคำพูดของผู้ป่วยสุขภาพจิตจากการดื่มสุรา คนหนึ่งที่บอกกับพยาบาลที่ดูแลเขา ก่อนจำหน่ายออกจากโรงพยาบาล หลังจากที่อาการดีขึ้นแล้ว สิ้นเสียงพูดของผู้ป่วย พยาบาลจึงถามต่อว่า “มีอะไรเป็นแรงบันดาลใจจึงสื่อสารเช่นนั้นคะ” ผู้ป่วยตอบว่า “ผมจะเลิกดื่มสุรา ให้ได้ เพื่อเป็นของขวัญให้ลูกชายคนแรกของผมที่กำลังจะขึ้นเป็นนายธนาคารครับ” นั่นเป็นเรื่องราวของผู้ป่วย คนหนึ่งที่เข้ารับการรักษาตัวในโรงพยาบาลจิตเวชนับ 10 ครั้ง ด้วยมีปัญหาสุขภาพจิตจากการดื่มสุราจนถึงขั้น มีอาการหูแว่ว ประสาทหลอน และมีความคิดอยากฆ่าตัวตาย และหลังจากที่ผู้ป่วยได้บอกกับพยาบาลเช่นนั้นแล้ว เขาก็ทำได้จริง ๆ โดยไม่กลับมารักษาซ้ำแบบผู้ป่วยในอีกเลย เพียงแค่มาตามแพทย์นัดและรับยาอย่างต่อเนื่อง เท่านั้นเอง
               ใช่เพียงแต่ผู้ป่วยรายดังกล่าวเท่านั้น ยังมีผู้ป่วยอีกหลายรายที่รักษามานานหลายปี บอกกับทีมรักษาพยาบาลว่า ที่เขาเลิกดื่มสุราได้ ก็ด้วยเกิดจากแรงบันดาลใจที่จะเลิกดื่มเพื่อใครบางคน เช่น เลิกดื่มให้เป็นของขวัญแก่ลูกสาวที่กำลังจะคลอดลูกและเพื่อรับขวัญหลานที่กำลังจะคลอด , เลิกดื่มเพื่อแม่เพราะทุกครั้งที่เมาสุราเขามักจะทำร้ายแม่โดยไม่รู้ตัว , เลิกดื่มเพื่อเป็นของขวัญให้กับคุณหมอที่รักษาและดูแลเขาด้วยดีตลอดมา เพราะไม่ว่าเขาจะต้องเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลกี่ครั้งก็ตาม คุณหมอก็ไม่เคยตำหนิ ต่อว่าหรือด่าบ่นใด ๆ จึงตัดสินใจจะต้องเลิกดื่มให้ได้ เพื่อเป็นของขวัญให้กับทีมคุณหมอ เป็นต้น นอกจากนั้นทีมรักษาพยาบาลยังได้ตั้งข้อสังเกตอีกว่า ผู้ป่วยที่สามารถเลิกสุราได้ ส่วนมากมักจะมีญาติคอยดูแลอย่างใกล้ชิด ทั้งการมารับ-มาส่งที่โรงพยาบาลและมาเยี่ยมอย่างสม่ำเสมอ รวมไปถึงมีทัศนคติที่ดีต่อตัวผู้ป่วยอีกด้วย
               นั่นคือเราพบว่าผู้ป่วยที่เลิกสุราได้เหล่านั้น ต่างก็ได้รับการรักษาตามมาตรฐานวิชาชีพด้วยหลักการเดียวกันตลอดมา ถึงแม้ว่าจะแตกต่างกันไปในรายละเอียดของผู้ป่วยแต่ละคนก็ตาม และเมื่อนำหลักการสร้างพลังสุขภาพจิต (Resilience) ที่กรมสุขภาพจิตได้สังเคราะห์ไว้ 5 ประการ มาวิเคราะห์ก็พบว่าวิธีการสร้างพลังสุขภาพจิตดังกล่าว เป็นปัจจัยสนับสนุนให้ผู้ป่วยเลิกดื่มสุราได้เป็นอย่างดี อนึ่งการสร้างพลังสุขภาพจิต มีหลักการ 5 ข้อ ดังต่อไปนี้
               1.) มีความรู้สึกดีและภาคภูมิใจในตนเอง
               2.) มีใครสักคน สักกลุ่มที่เชื่อมั่นได้ว่า รักและจริงจังจริงใจต่อกันจริง ๆ แม้ในยามยากเข็น
               3.) มีการตั้งเป้าหมายในชีวิตทั้งเฉพาะกิจ ระยะสั้น ระยะกลาง และระยะยาว ว่าจะทำอะไร เพื่อใคร และทำอย่างไร
               4.) พบความสำเร็จในเป้าหมายที่ตั้งไว้เป็นระยะ ๆ
               5.) มีสายสัมพันธ์ที่เกื้อหนุน
อนึ่งแนวทางการนำหลักการสร้างพลังสุขภาพจิตมาปรับใช้ เพื่อเป็นการสร้างพลังใจแก่ผู้ป่วยสุขภาพจิตจากการดื่มสุรา เพื่อใช้ควบคู่ไปกับการรักษาด้านร่างกาย (Somatic) เพื่อให้เกิดประสิทธิผลนั้น สามารถทำได้ดังต่อไปนี้
               1.) กระตุ้นให้ผู้ป่วยรู้สึกดีและภาคภูมิใจต่อตนเอง ด้วยวิธีการดังนี้
1.1. สื่อสารกับผู้ป่วยด้วยกิริยาและวาจาที่สุภาพและเป็นมิตร ไม่แสดงกิริยาและวาจาที่ดูถูกเหยียดหยาม ต่อว่าด่าทอ ล้อเลียน เหน็บแนมและเย้ยหยันผู้ป่วย
1.2. โน้มน้าวให้ผู้ป่วยใคร่ครวญถึงการได้ทำหน้าที่และการงานต่าง ๆ ที่ผ่านมาตลอดจนการประสบความสำเร็จในชีวิตด้านต่าง ๆ ซึ่งเป็นที่ยอมรับนับถือทั้งในระดับบุคคลและสังคม
1.3. ชวนผู้ป่วยค้นหาคุณค่าและความหมายของการมีชีวิตอยู่
1.4. แนะนำให้ญาติและบุคคลใกล้ชิดค้นหาข้อดีต่าง ๆ ในตัวผู้ป่วย
1.5. แนะนำและสอนญาติผู้ป่วยตลอดจนบุคคลใกล้ชิดให้กล่าวชื่นชมต่อผู้ป่วยในข้อดีต่าง ๆ ที่เขามี ทั้งในอดีตและปัจจุบันเป็นระยะ ๆ
1.6. กระตุ้นและสนับสนุนให้ผู้ป่วยได้ทำงานหรือมีงานทำและร่วมกิจกรรมทางสังคมต่าง ๆ ตามความเหมาะสม
               2.) ช่วยผู้ป่วยคิดและแสวงหาใครสักคนหรือสักกลุ่มที่เขาเชื่อมั่นได้ว่า รักและจริงใจต่อเขาจริง ๆ แม้ในยามยากเข็น ดังนี้
2.1. ช่วยผู้ป่วยค้นหาบุคคล ซึ่งอาจเป็นคนในครอบครัวสายเครือญาติ เพื่อนฝูง เพื่อนบ้าน ผู้ร่วมงาน หรืออื่นใด ที่ผู้ป่วยรู้สึกได้ว่าเขาผู้นั้นหรือเหล่านั้นรัก จริงจัง และจริงใจ ต่อเขาจริง ๆ อันจะเป็นเกลียวใจและสายสัมพันธ์ที่เป็น “แรงบันดาลใจ” ต่อผู้ป่วย เพื่อช่วยให้เลิกดื่มสุราได้
2.2. แนะนำบุคคลที่ใกล้ชิดผู้ป่วย โดยเฉพาะบุคคลที่ผู้ป่วยเชื่อว่ารักและจริงใจต่อเขาจริง ๆ ให้แสดงสีหน้าท่าทีและวาจาที่สุภาพและเป็นมิตรต่อผู้ป่วย ตลอดจนแสดงความชื่นชมยินดีในตัวผู้ป่วย และช่วยดูแลเอาใจใส่ต่อการรักษาของผู้ป่วยทั้งการมารับ-มาส่ง-มาเยี่ยมและรับประทานยาอย่างสม่ำเสมอเมื่อกลับไปรักษาตัวอยู่ที่บ้าน ตลอดจนอยู่เป็นเพื่อนผู้ป่วยตามความเหมาะสมในกิจกรรมต่าง ๆ ทั้งการทำงานและทางสังคม ตลอดจนถึงกิจกรรมนันทนาการต่าง ๆ ในชีวิตของผู้ป่วย
               3.) ตั้งเป้าหมายในชีวิต ประเด็นนี้ทีมรักษาพยาบาลและผู้ที่สามารถเป็นแรงบันดาลใจต่อผู้ป่วยได้ตามข้อสองที่กล่าวมา ควรชวนผู้ป่วยให้ตั้งเป้าหมายในชีวิต ทั้งเป้าหมายที่จะเลิกดื่มสุราให้จงได้ และเป้าหมายชีวิตด้านอื่น ๆ กระทั่งต้องมีการตั้งเป้าหมายในใจให้ได้ว่า จะต้องเลิกดื่มสุราให้ได้เพื่อใคร เช่น เพื่อพ่อแม่ เพื่อลูก เพื่อคู่รัก เพื่อพระเจ้า เพื่อพระพุทธเจ้า หรือเพื่อสร้างตำนานให้ตนเอง เป็นต้นเพื่ออะไร เช่น เพื่อการมีสุขภาพที่ดีขึ้น เพื่อเป็นของขวัญให้ใครบ้างคน เพื่อความสุขของครอบครัวและตัวเอง เพื่อให้เจ้านายและผู้ร่วมงานมองตนเองในด้านดี เพื่อถวายเป็นพุทธบูชา เป็นต้น และเมื่อไหร่ ซึ่งต้องมีการกำหนดเวลาให้ชัดเจน เมื่อชัดเจนในเป้าหมายแล้ว ต้องชวนผู้ป่วยให้ใคร่ครวญถึงวิธีการ ที่จะนำไปสู่เป้าหมายดังกล่าวว่าจะทำได้ด้วยวิธีการอย่างไร เช่น ผู้ป่วยต้องเข้มงวดและมีวินัยต่อการปฏิบัติตนในกระบวนการรักษาอย่างไร เป็นต้น
               4.) พบความสำเร็จเป็นระยะ ๆ ประเด็นนี้ผู้ให้การรักษาและผู้ใกล้ชิดที่เป็น “แรงบันดาลใจ” ให้ผู้ป่วยควรชี้ชวนผู้ป่วยให้พบเห็นความสำเร็จเป็นระยะ ๆ เช่น ผู้ป่วยเลิกดื่มสุราได้นานขึ้นเรื่อย ๆ ผู้ป่วยทำงานได้ดีขึ้นเรื่อย ๆ ผู้ป่วยมีความพยายามขึ้นเรื่อย ๆ เป็นต้น และควรกล่าวชื่นชมใน ทุกความสำเร็จนั้น ๆ ด้วยเสมอ จะช่วยส่งเสริมให้ผู้ป่วยมีความภูมิใจและรู้สึกดีต่อตนเองขึ้นเรื่อย ๆ ตามหลักการข้อ 1 อีกด้วย
               5.) มีสายสัมพันธ์ที่เกื้อหนุน ทีมรักษาพยาบาลควรมีส่วนชี้ชวนและช่วยให้ผู้ป่วยค้นหา สายสัมพันธ์ที่เกื้อหนุนทั้งญาติ บุคคลใกล้ชิด เพื่อน เพื่อนบ้าน เพื่อนร่วมงาน หัวหน้างาน ผู้นำชุมชน ชมรม สมาคม สโมสร มูลนิธิ และสถาบันทั้งทางวิชาชีพและวิชาการทั้งภาครัฐและเอกชนที่สามารถเกื้อหนุนต่อตัวผู้ป่วยให้สามารถเลิกดื่มสุราได้
               หากผู้ป่วยที่มีปัญหาสุขภาพจิตจากการดื่มสุรา ได้รับการรักษาอย่างต่อเนื่องและได้รับการกระตุ้นเร้าให้เกิดพลังใจหรือพลังสุขภาพจิต 5 ประการดังกล่าว อย่างมีประสิทธิภาพแล้ว จะช่วยส่งเสริมให้ผู้ป่วยใส่ใจและ ตั้งใจที่จะปฏิบัติตนอย่างมีวินัยต่อกระบวนการรักษา ซึ่งจะช่วยให้ผู้ป่วยเลิกดื่มสุราได้ยาวนานขึ้น จนบางรายอาจเลิกดื่มได้เด็ดขาดในที่สุด

 

เรียบเรียงโดย นายวุฒิพงศ์ ถายะพิงค์ ที่ปรึกษาด้านการประชาสัมพันธ์ โรงพยาบาลสวนปรุง

เข้าสู่ระบบ
สมัครสมาชิก