กรมสุขภาพจิต ยกระดับแผนเผชิญเหตุ (Contingency Plan) เตรียมพร้อมรับมือ “วิกฤตซ้อนวิกฤต” มุ่งลดความสูญเสียและสร้างความมั่นคงทางจิตใจให้ประชาชน

          (23 กุมภาพันธ์ 2569) กรมสุขภาพจิต จัดประชุมเชิงปฏิบัติการพัฒนาแผนรองรับสถานการณ์ฉุกเฉินทางสาธารณสุข (Contingency plan) ด้านสุขภาพจิต พร้อมวางรากฐานระบบบัญชาการเหตุการณ์ที่ทันสมัย พร้อมรับมือกับอุบัติภัยและสถานการณ์รุนแรงที่มีแนวโน้มซับซ้อนเพิ่มขึ้นในปัจจุบัน

          นายแพทย์กิตติศักดิ์ อักษรวงศ์ อธิบดีกรมสุขภาพจิต กล่าวว่า ปัจจุบันประเทศไทยกำลังเผชิญกับอุบัติภัยที่มีความถี่และความซับซ้อนเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ทั้งจากภัยธรรมชาติ ภัยด้านความมั่นคง และเหตุการณ์รุนแรงทางสังคม ซึ่งมักส่งผลให้เกิดปรากฏการณ์ “วิกฤตซ้อนวิกฤต” (Complex Crisis) กระทบต่อสุขภาพจิตประชาชนครอบคลุมทุกกลุ่มวัย หากขาดการบริหารจัดการเชิงระบบที่เข้มแข็ง อาจนำไปสู่ภาวะเครียดรุนแรง ภาวะซึมเศร้า โรคเครียดหลังเหตุการณ์รุนแรง (PTSD) รวมถึงการเพิ่มขึ้นของอัตราการฆ่าตัวตายในระยะยาว การพัฒนาระบบบริหารจัดการภาวะฉุกเฉินให้มีความตื่นตัว และมีแผนรองรับสถานการณ์ฉุกเฉิน (Contingency Plan) ที่ชัดเจน คือหัวใจสำคัญในการป้องกันความสูญเสียเชิงโครงสร้าง เราไม่ได้มองเพียงการเยียวยาเบื้องต้น แต่ต้องยกระดับสู่การลดความเสียหายเชิงยุทธศาสตร์ ผ่านการทำงานที่เชื่อมโยงภายใต้โครงสร้างศูนย์ปฏิบัติการภาวะฉุกเฉิน (PHEOC) อย่างเป็นระบบและมีประสิทธิภาพ ซึ่งสิ่งสำคัญในวันนี้คือการใช้กระบวนการวิเคราะห์ความเสี่ยงและประเมินขีดความสามารถ เพื่อกำหนดภัยสำคัญและออกแบบระบบข้อมูลที่สามารถใช้ได้จริงในทางปฏิบัติ ซึ่งผลลัพธ์จากการประชุมจะถูกนำไปพัฒนาเป็น “ร่างแผนปฏิบัติการสำหรับทุกภัยอันตราย” ที่เชื่อมโยงการทำงานเพื่อดูแลสุขภาพจิตให้กับประชาชนตั้งแต่ระดับส่วนกลาง เขตสุขภาพ จนถึงระดับพื้นที่ได้อย่างไร้รอยต่อ

      แพทย์หญิงณิชาภา สวัสดิกานนท์ รองอธิบดีกรมสุขภาพจิต กล่าวเพิ่มเติมว่า เป้าหมายการยกระดับสมรรถนะของศูนย์ปฏิบัติการภาวะฉุกเฉินด้านสุขภาพจิต (MHEOC) โดยระบุว่า วัตถุประสงค์สำคัญในครั้งนี้คือการสร้างความเข้าใจในบทบาทหน้าที่ตามระบบบัญชาการเหตุการณ์ (Incident Command System: ICS) และการบูรณาการแผนปฏิบัติการใน 3 มิติหลัก ได้แก่ แผนปฏิบัติการสำหรับทุกภัยอันตราย วางโครงสร้างพื้นฐานในการรับมือทุกรูปแบบสถานการณ์ แผนปฏิบัติการเฉพาะภัย เพื่อการตอบโต้ที่แม่นยำตามลักษณะภัยแต่ละประเภท แผนประคองกิจการเพื่อให้ระบบบริการสุขภาพจิตยังคงดำเนินต่อไปได้แม้ในภาวะวิกฤต การดำเนินงานครั้งนี้อาศัยกรอบแนวคิด 2P2R (Prevention, Preparedness, Response, Recovery) เพื่อความต่อเนื่องในการดูแลประชาชน โดยมุ่งเน้นการปรับปรุงโครงสร้างศูนย์ปฏิบัติการภาวะฉุกเฉินด้านสุขภาพจิต ให้มีความชัดเจนในทุกกล่องภารกิจ ไม่ว่าจะเป็นด้านการเฝ้าระวัง การสื่อสารความเสี่ยง และระบบโลจิสติกส์ เพื่อนำไปสู่การเสริมสร้างความมั่นคงด้านสุขภาพใจควบคู่กับการช่วยเหลือทางกายให้แก่ประชาชนอย่างทั่วถึงและครอบคลุม

********************

23 กุมภาพันธ์ 2569

• ต่อไป