กรมสุขภาพจิตห่วงสถานการณ์ความรุนแรงในสังคม แนะสังเกต 5 สัญญาณเตือน ลดความเสี่ยงก่อนเกิดเหตุ

      วันนี้ (6 มิถุนายน 2569) กรมสุขภาพจิตแสดงความห่วงใยต่อเหตุการณ์รุนแรงที่เกิดขึ้นต่อเนื่องในสังคม ทั้งการทำร้ายเด็ก ความรุนแรงในครอบครัว และเหตุทำร้ายร่างกายจนเกิดการสูญเสียชีวิต ชี้พฤติกรรมรุนแรงเกิดจากหลายปัจจัยร่วมกัน โดยเฉพาะการใช้สารเสพติด ความเครียดสะสม และความขัดแย้งในครอบครัว พร้อมแนะประชาชนเฝ้าระวัง 5 สัญญาณเตือนสำคัญ เพื่อป้องกันความสูญเสียและลดความเสี่ยงต่อการเกิดเหตุรุนแรง

      นายแพทย์กิตติศักดิ์ อักษรวงศ์ อธิบดีกรมสุขภาพจิต กล่าวว่า จากเหตุการณ์ความรุนแรงที่เกิดขึ้นต่อเนื่องในสังคมช่วงที่ผ่านมา ทั้งกรณีการทำร้ายและล่วงละเมิดเด็ก การใช้ความรุนแรงในครอบครัว และการก่อเหตุทำร้ายร่างกายจนเกิดการบาดเจ็บหรือเสียชีวิต สะท้อนให้เห็นว่าปัญหาความรุนแรงเป็นประเด็นที่มีความซับซ้อนและเกี่ยวข้องกับหลายปัจจัยร่วมกัน ทั้งปัจจัยส่วนบุคคล ครอบครัว และสังคม โดยเฉพาะปัจจัยด้านการใช้สารเสพติด ความเครียดสะสม ปัญหาความสัมพันธ์ใกล้ชิด และการขาดทักษะในการจัดการอารมณ์ ทั้งนี้ ไม่สามารถสรุปได้ว่าผู้ก่อเหตุความรุนแรงทุกรายมีปัญหาสุขภาพจิต เนื่องจากพฤติกรรมรุนแรงเกิดจากหลายปัจจัยร่วมกัน จึงไม่ควรเหมารวมหรือตีตราผู้ที่มีปัญหาสุขภาพจิตว่าเป็นผู้ก่อเหตุรุนแรง ความรุนแรงไม่ใช่เรื่องส่วนตัวของครอบครัวใดครอบครัวหนึ่ง แต่เป็นปัญหาสังคมที่ทุกภาคส่วนต้องร่วมกันป้องกัน เฝ้าระวัง และสร้างสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย โดยเฉพาะต่อเด็ก สตรี ผู้สูงอายุ และกลุ่มเปราะบาง ทั้งนี้ กรมสุขภาพจิตได้แนะนำให้ประชาชนใช้หลัก SMI-V Scan (Serious Mental Illness–Violence Scanning) เพื่อสังเกตอาการทางจิตเวชรุนแรงในผู้ป่วยจิตเวชหรือผู้ที่มีประวัติการใช้สารเสพติดที่อาจมีความเสี่ยงก่อเหตุรุนแรง โดยมี 5 สัญญาณเตือนสำคัญ ได้แก่ ไม่หลับไม่นอน เดินไปเดินมา พูดจาคนเดียว หงุดหงิดฉุนเฉียว เที่ยวหวาดระแวง หากพบอาการดังกล่าวตั้งแต่ 1 ข้อขึ้นไป ควรแจ้งเจ้าหน้าที่สาธารณสุข อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) เจ้าหน้าที่ตำรวจ หรือฝ่ายปกครองในพื้นที่ เพื่อประเมินอาการและให้การดูแลอย่างเหมาะสมโดยเร็ว ทั้งนี้ การสังเกตสัญญาณเตือนดังกล่าวมีเป้าหมายเพื่อช่วยให้ผู้ป่วยเข้าถึงการรักษาและการดูแลอย่างต่อเนื่อง ไม่ใช่การตีตราหรือเหมารวมว่าผู้ป่วยจิตเวชจะก่อเหตุรุนแรงทุกคน

       นายแพทย์จุมภฏ พรมสีดา รองอธิบดีกรมสุขภาพจิต กล่าวเพิ่มเติมว่า ประชาชนสามารถมีส่วนร่วมในการป้องกันความรุนแรงได้ด้วยการเฝ้าระวัง 4 พฤติกรรมที่เสี่ยงต่อการเกิดเหตุความรุนแรง ได้แก่ 1. การแสดงออกถึงความก้าวร้าวหรือการควบคุมอารมณ์ที่ลดลง เช่น หงุดหงิดง่าย โมโหรุนแรง ใช้คำพูดข่มขู่ คุกคาม หรือมีพฤติกรรมหุนหันพลันแล่น 2. การแสดงออกถึงปัญหาการใช้สารเสพติดหรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ในลักษณะที่ส่งผลกระทบต่อการตัดสินใจ การยับยั้งชั่งใจ และความสัมพันธ์กับผู้อื่น 3. การแสดงออกถึงความขัดแย้งในครอบครัวหรือคู่สัมพันธ์ที่ทวีความรุนแรงขึ้น เช่น การควบคุม คุกคาม หึงหวงรุนแรง หรือมีประวัติการใช้ความรุนแรงซ้ำ และ 4. การแสดงออกถึงความคิดหรือเจตนาที่จะทำร้ายตนเองหรือผู้อื่น ไม่ว่าจะเป็นการพูด การข่มขู่ หรือการสื่อสารในลักษณะที่บ่งชี้ถึงความเสี่ยงต่อการก่อเหตุรุนแรง หากพบพฤติกรรมดังกล่าวไม่ควรเพิกเฉย แต่ควรรีบให้การช่วยเหลือ รับฟังอย่างเหมาะสม หรือประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อประเมินความเสี่ยงและให้การดูแลอย่างทันท่วงที เนื่องจากการเข้าช่วยเหลือตั้งแต่ระยะเริ่มต้นสามารถลดโอกาสการเกิดเหตุซ้ำและลดความสูญเสียที่อาจเกิดขึ้นได้ ทั้งนี้ กรมสุขภาพจิตขอความร่วมมือประชาชนร่วมกันสร้างสังคมที่ไม่เพิกเฉยต่อความรุนแรงทุกรูปแบบ โดยหากพบเห็นการทำร้ายร่างกาย การล่วงละเมิดเด็ก การใช้ความรุนแรงในครอบครัว หรือพฤติกรรมที่อาจเป็นอันตรายต่อตนเองและผู้อื่น ควรรีบแจ้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อให้ความช่วยเหลืออย่างทันท่วงที พร้อมส่งเสริมให้ผู้ที่มีความเครียดสะสม มีปัญหาการควบคุมอารมณ์ หรือมีปัญหาการใช้สารเสพติด เข้ารับการปรึกษาและดูแลจากบุคลากรสาธารณสุขโดยเร็ว เพื่อป้องกันการเกิดความรุนแรงและลดผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นต่อครอบครัวและสังคม ทั้งนี้ ประชาชนสามารถขอรับคำปรึกษาด้านสุขภาพจิตได้ที่สายด่วนสุขภาพจิต 1323 ตลอด 24 ชั่วโมง

6 มิถุนายน 2569

• ต่อไป